وبلاگ

اصطلاحات حقوقی که هرحقوقی باید بداند

اصطلاحات حقوقی پرکاربرد

خیار:

تسلط بر از بین بردن اثر حاصل از عقد را گویند. خیار ممکن است ناشی از توافق و تراضی طرفین باشد مانند خیار شرط در عقد بیع که به موجب آن شرط می شود که در مدت معینی برای خریدار یا فروشنده یا هر دو یا نفر سومی اختیار فسخ معامله باشد و یا ممکن است خیار ناشی از حکم قانون باشد مانند خیار مجلس که به موجب آن مادام که مجلس عقد به هم نخورده طرفین حق بر هم زدن معامله رادارند.

اقاله:

به هم زدن عقد غیر قابل فسخ را با تراضی طرفین عقد گویند.

اقرار:

اگر شخصی خبری را اعلام کند که مفاد آن بر ضرر خودش و به نفع دیگری باشد اقرار نام دارد. به شخصی که اقرار می کند مقرگویند. اگر مفاد این خبر به نفع خودش وبه ضرر دیگری باشد ادعا و اگر به نفع دیگری و به ضرر شخص ثالثی باشد شهادت نام دارد.

التزام:

تعهد کردن گاهی در قرار دادها وجهی به عنوان وجه التزام آورده می شود که به منظور تامین خسارت عدم انجام تعهد یا تاخیر آن مقرر می شود که به آن تعهد قراردادی هم می گویند

اهلیت:

صفت کسی است که دارای جنون،سفه،صغری سن،ورشکستگی وسایر موانع محرومیت از حقوق نباشد.

خبره:

کسانی که در موضوعی دارای آگاهی واطلاعات خاص بوده و همانند یک کارشناس قادر به اظهار نظرند.

بیعانه:

مقداری از بهای معامله است که از بابت اطمینان فروشنده ازطرف خریدار به او پرداخت می شود

تامین دلیل:

صورت برداری دادگاه از دلایل اثبات دعوی قبل ازطرح واقامه دعوی به منظور جلوگیری از زوال و از بین رفتن دلایل است که به در خواست خواهان به عمل می آید.

برای مثال برای بررسی میزان پیشرفت کار ساختمان دز زمانی پی کنی و عدم انجام به موقع آن از سوی پیمانکار،کارفرما می تواند با تامین دلیل آن را برای آینده حفظ کرده و برای مطالبه خسارت استناد کن.

تجری:

اقدام به عملی که جرم است از روی عمد وعلم به معنی تمرد نیز می باشد.

تجاهر:

علن وآشکار

ترک انفاق:

ندادن خرج و مخارج اشخاص واجب النفقه در صورت داشتن استطاعت را گویند. در مورد زن اگر شوهر استطاعت نداشته باشد زن از او تمکین کند ودر عین حال شوهر نه او را طلاق دهد و نه نفقه را بپردازد جرم ترک انفاق محقق می شود

تصرف عدوانی:

تصرفی است که بدون رضای مالک مال غیر منقول از طرف کسی صورت گرفته باشد.درمعنی عام کلمه تصرف عدوانی عبارت است از خارج شدن مال از استیلا وتصرف مالک آن مال بدون رضایت اش

حجر:

نداشتن صلاحیت در دارا شدن حق یا اعمال حق را گویند مانند اینکه شخص دیوانه معامله اش بواسطه عدم اهلیت وداشتن حجر باطل است به این گونه که اشخاص محجور گفته میشود،مواردی که موجب حجری شود.

عبارتند از: کودکی،جنون،ورشکستگی برای تاجر،سفاهت

فک رهن:

خروج مال مورد رهن از حالت وثیقه بودن.

زیان:

در معنای ضرر به کار می رود.

زیان دیرکرد:

به معنی خسارت تأخیر تأدیه (پرداخت) است.

سازش:

تراضی (توافق) طرفین دعوی بر فیصله نزاع معین در دادگاه و با دخالت دادرس.

سبب:

خویشاوندی است بین دو نفر که بر اثر رابطه زناشویی به وجود می آید.

سفیه:

کسی است که تصرفات او در اموال و حقوق مالی خود عقلایی نباشد.

سقوط:

تنزل و از بین رفتن حق را گویند.

سکنی:

حق انتفاع هرگاه به صورت سکونت منتفع در مسکن متعلق به غیر باشد، آن را سکنی نامند.

سلطه:

عبارت است از اختیار قانونی شخص بر اشیاء یا اموال یا اشخاص دیگر.

شخص حقوقی:

عبارت است از گروهی از افراد انسان با منفعتی از منافع عمومی.

شخص حقیقی:

به معنای شخص طبیعی است.

شخص طبیعی:

اشخاص انسانی را گویند که موضوع حق و تکلیف  هستند.

صداق:

مهر.

صغیر:

کسی که به سن ۱۸ سال تمام نرسیده باشد.

صلح:

عقدی است که در آن طرفین، توافق بر امری از امور کنند؛ بدون اینکه توافق آنها به عنوان یکی از عناوین معروف عقود باشد.

صیغه:

در عقود و ایقاعات تشریفاتی الفاظ معین را گویند که عقد یا ایقاع بدون آن الفاظ صحیح نیست.

ضامن:

متعهد در عقد ضمان را گویند.

ضمان:

به معنی عقد ضمان است و عبارت است از اینکه شخصی مالی را که بر ذمه دیگری است، به عهده بگیرد.

طلب:

تعهدی که بر ذمه شخصی به نفع کسی وجود دارد.

عرف:

چیزی که در ذهن شناخته شده و مأنوس و مقبول خردمندان است.

عطف قانون به ما سبق: یعنی حکومت قانون نسبت به وقایعی قبل از تاریخ وضع و نشر آن.

عقد:

تعهد یک طرف بر قبول امری که مورد قبول طرف دیگر باشد.

علت:

امری است که به محض وقوع آن چیز دیگری بدون اینکه تأخیری رخ دهد به دنبال آن واقع شود.

عوض:

در معاملات معوض هر یک از دو موضوع مورد معامله را گویند.

عین:

اشیاء مادی مستقل.

غش:

از جرایم مربوط به تقلب در کسب است.

غصب:

تصرف در مال غیر به نحو عدوان.

غیر منقول:

مالی که از جایی به جایی قابل انتقال نباشد مانند زمین  و معدن.

قرض:

عقدی است که به موجب آن یکی از طرفین عقد مقدار معینی از مال خود را به طرف دیگر تملیک می کند و طرف او مثل آن را از حیث مقدار، جنس و وصف رد کند.

شاهد:

کسی که شهادت بر امری می دهد.

شبه عقد:

عبارت است از یک عمل ارادی که قانون آن را منع نکرده و بدون اینکه عقدی منعقد شود، ایجاد تعهد در مقابل غیر کند.

شخص:

کسی که موضع حق قرار گیرد، مانند انسان و شرکت تجاری

شرط:

امری است محتمل الوقوع در آینده که طرفین عقد یا ایقاع کننده، حدوث اثر حقوقی عقد یا ایقاع را متوقف بر حدوث آن امر محتمل الوقوع کنند.

قسم:

گواه گرفتن یکی از مقدسات بر صدق اظهار خود.

قصد:

مصمم شدن به انجام یک عمل حقوقی از قبیل اقرار، بیع و غیره.

قولنامه:  

نوشته ای غالباً عادی حاکی از توافق بر واقع ساختن عقدی درمورد معینی که ضمانت اجرای تخلف از آن، مشخص است.

قیم:

نماینده قانونی محجور که از طرف مقامات صلاحیتدار قضایی در صورت نبودن ولی قهری و وصی او تعیین می شود.

گرو :

مترادف رهن است. گرودهنده، راهن و گروگیر، مرتهن است و  گروگان عین مرهونه را گویند.

مؤجل:

تعهدی که انجام دادن آن، مشروط به رسیدن اجل معین باشد.

مأجور:

به معنای عین مستأجره استعمال شده است.

ماترک:

مالی که با فوت مالک آن و به حکم قانون به وارث تعلق گیرد.

مالک:

صاحب ملک، صاحب مال غیرمنقول، صاحب اراضی و صاحب سرمایه در عقد مضاربه.

مالکیت:

حق استعمال بهره برداری و انتقال یک چیز به هر صورت مگر در مواردی که قانون استثناء کرده باشد.

مایملک:

قسمت مثبت از دارایی شخص را گویند.

متصالح:

قبول کننده را در عقد صلح گویند.

مثمن:

معوض را در عقد بیع گویند.

مجنون:

کسی که فاقد تشخیص نفع و ضرر و حسن و قبح است.

محجور:

کسی که فاقد عقل یا رشد یا کبر باشد.

محق:

کسی که ادعای او حق است.

محل اقامت:  

محلی که شخص در آنجا سکونت داشته و مرکز مهم امور او نیز در آنجا باشد.

مدیون:

کسی که بر ذمه او تعهدی به نفع غیر وجود دارد.

مستعیر:

کسی که مال غیر را به عاریه می ستاند.

مستغلات:

اموال غیرمنقولی که مورد بهره برداری توسط مالک  آنهاست.

مستودع:

مرادف ودیعه گیر.

مشتری:

کسی که در عقد بیع، قبول عقد می کند و عوض می دهد.

مصالح:

کسی که در عقد صلح، ایجاب از ناحیه او است.

مضاربه:

عقدی است که به موجب آن یکی از متعاملین سرمایه می دهد، با قید اینکه طرف دیگر با آن تجارت کرده و در سود آن شریک باشند.

معافیت:

عفو از حق به معنی چشم پوشی از حق خود به نفع طرف است.

معاوضه:

عقدی است که به موجب آن یکی از طرفین مالی می دهد به عوض مال دیگر که از طرف دیگر اخذ می کند

معوض:

در عقد معوض مالی که از طرف ایجاب کننده داده می شود معوض نام دارد

اجاره:

قراردادی است که بر اساس آن یک طرف معامله به نام مؤجر بخشی از مال یا دارایی خود را در ازای دریافت اجاره بها از طرف دیگر به نام مستأجر، در اختیار او قرارا می‌دهد. اگرچه اجاره‌ بیشتر در بازار مسکن کاربرد دارد، اما اختصاصی به آن ندارد و برای اموال منقول مانند خودرو نیز باه کار می‌رود. اگر شخصی به جای مسکن یا خودرو، نیروی کار خود را در اختیار دیگری قرار دهد و در مقابل آن اجرت دریافت کند، به او اجیر و به شخص اجاره‌کننده، مستأجر می‌گویند

اظهارنامه:

متنی مکتوب است که بر اساس قانون تنظیم می‌شود و به موجب آن شخص نویسنده، تقاضای قانونی‌اش را در آن ثبت می‌کند و توسط مأمور قانون به طرف دیگر اعلام می‌شود. به عنوان مثال درا بازار مسکن ممکن است مستأجر مبلغ اجاره مسکن را به مدت چند ماه پرداخت نکرده باشد؛ آنگاه شخص مؤجر حق دارد که با پر کردن اظهارنامه و ابلاغ آن به مستأجر، از او بخواهد تا نسبت به پرداخت معوقات اقدام کند.

مجهول الماک:

املاک مجهول المالک در بازار مسکن به املاکی گفته می‌شود که در هنگام نصب پلاک در دفتر توزیع اظهارنامه به نام شخص یا اشخاصی معرفی گردیده اما تا به حال از طرف مالک یا وکیل قانونی او درخواستی برای این موضوع به ثبت نرسیده باشد.

کسانی که قصد تصرف قانونی این املاک را دارند باید با توجه به دفاتر توزیع اظهارنامه در ادارات ثبت اسناد درخواست ثبت اینگونه ملک‌ها را بنمایند

مشاع:

در بازار مسکن اگر یک ملک چند مالک داشته باشد، هرکدام میزان معینی از سهم را در آن ملک دارند؛ اما برخی از قسمت‌ها مانند راه پله، پشت بام، حیاط و… به صورت اشتراکی هستند که اصطلاحاً به آن‌ها مشاع می‌گویند. مشاعات نیز جمع کلمه‌ی مشاع است که به مجموع بخش‌های اشتراکی گفته می‌شود.

افراز:

اگر یکی از مالکان ملک مشاع با شرکای دیگر کنار نیاید و بخواهد سهم خود را از بخش‌های اشتراکی بگیرد، باید دعوایی را مبنی بر تقسیم بخش مذکور اقامه کند که به این تقسیم کردن اصطلاحاً افراز می‌گویند. ملک مفروز ملکی است که افراز شده باشد؛ یعنی در ابتدا مشاع بوده و بعد از حالت اشتراکی خارج شده است.

پایان کار:

هرگاه کار ساخت و ساز یک ساختمان به پایان برسد، شهرداری باید آن را تأیید کند. به گواهی تأیید شهرداری برای اتمام ساخت و ساز یک ساختمان، گواهی پایان کار گفته می‌شود. در بازار مسکن گواهی پایان کار یکی از گواهی‌های مهم محسوب می‌شود که هیچ ملکی بدون آن حق ثبت سند را ندارد. همچنین کاربری ملک در گواهی پایان کار تعیین می‌شود. برای أخذ گواهی پایان کار باید خلافی و عوارض مربوطه را پرداخت کرده باشید و در ساخت و ساز ملک هم کاملاً بر اساس ضوابط و مقررات اعلام شده از سوی شهرداری باشد.

تفکیک املاک:

اگر یک ملک یکپارچه به قطعات کوچکتری تقسیم شود، اصطلاحاً می‌گویند که ملک تفکیک شده است. اگر ملک چند مالک داشته باشد تمام آن‌ها باید برای انجام تفکیک مورد نظر توافق داشته باشند. در بازار مسکن ملک تفکیکی پس از تفکیک قانونی با یک ملک مستقل تفاوتی ندارد و برای آن سند جداگانه صادر می‌شود.

سرقفلی:

سرقفلی برای املاک تجاری موضوعیت دارد و عبارت است از درجه‌ی معروف بودن یا مشهور بودن یک مکان تجاری به ی.  فعالیت خاص. سرقفلی جزیی از دارایی‌های نامشهود محسوب می‌شود و معنایی مشابه صاحب امتیاز دارد.

عرصه و اعیان:

در بازار مسکن به زمینی که یک ملک در آن ساخته می‌شود عرصه و به بخش‌های ساختمانی ساخته شده در آن اعیان گفته می‌شود. اعیان از نظر حقوقی هر آن چیزی است که در یک زمین ساخته شده باشد. به عنوان مثال در مجتمع‌های آپارتمانی به زمینی که واحدها در آن بنا نهاده شده‌اند، عرصه و به واحدهای ساخته شده اعیان می‌گویند.

ابراء:

صرف نظر کردن داین ازدین خود به اختیار ومیل

ابوین:

تثنیه اب ، پدرومادر را ازباب غلبه ابوین گویند

ابوینی:

منسوب به ابوین ، صفت و نسبت فرزندانی که از یک پدر ومادر باشند ، در برابر ابی  وامی به کار میرود

ابی:

منسوب به اب ، پدری ، از یک پدر ، در مقابل امی

اجداد:

جمع جد ، نیاکان ، پدران پدر ، پدران مادر

 هریک از ابوین پدر متوفی تاهرجا که بالا رود عنوان جد رادارد وجمع آن اجداد است و شامل ذکور واناث می شود.

اجدادمرتبه اول:

پدرپدرومادرمادر، وپدرمادرومادرمادررا که چهار نفرند اجداد مرتبه اول نامند که هرگاه یک نفر ازآنان موجود باشد اجدادمرتبه ثانی ارث نمیبرند .اجداد مرتبه ثانی هشت نفرند زیرا برای هر یک ازاجداد مرتبه اول یک پدر ویک مادر میباشد واجداد مرتبه ثالث شانزده نفرند وبرهمین قیاس در هر مرتبه بعد دو برابر میشود.

اخوال:

دائیان ، دائی ها ، برادران مادر

اخوه:

درباب ارث شامل برادران وخواهران هردو میباشد

ارث:

دارائی متوفی بعد ازکسر واجبات مالی ویوین وثلث راارث گویند ومالیات برارث به آن تعلق میگیرد یعنی مبلغ حاصل از جمع واجبات مالی ودیون وثلث باید ازدارائی مثبت میت خارج میشود باقیمانده متعلق مالیات بر ارث است زیرا عنوان ارث فقط برهمان باقیمانده صدق میکند

استیفاء:

درلغت « طلب تمام کردن حق » ودر اصطلاح « استفاده از کاریا مال دیگری با رضایت او » مطلق گرفتن

اعمام:

عموها، برادر پدرها

افاقه:

بهبود یافتن ، به هوش آمدن . در فقه هشیاری پس از مستی است وپس از بازیافتن عقل پس از جنون است

اقارب:

خویشان ، نزدیکان ، بستگان

امورحسبی:

اموری که دادگاه ها مکلف اند به آن امور اقدام نموده وتصمیمی اتخاذ کنند بدون اینکه رسیدگی به آنها متوقف بروقوع اختلاف ومنازعه بین اشخاص واقامه دعوی از طرف آنها باشد .

امی:

منسوب به ام ، مادری ، از یک مادر، در مقابل ابی

انحصار وراثت:

حصر وراثت ، درمفهوم  تصریق حصر وراثت ودعوی وراثت به کار میرود وآن دعوایی است که بموجب آن وراث متوفی از دادگاه تقاضای صدور تصدیق به منحسر بودن وراث به عدد واشخاص معین ومعلوم می نمایند .

اهلیت:

  • صفت کسی که دارای جنون ، سفه ، ورشکستگی وسایر موانع محرومیت از حقوق ( کلاً وبعضاً ) نباشد ، در مقابل حجر به کارمیرود .
  • صلاحیت شخص برای دارا شدن حق وتحمل تکلیف وبه کار بردن حقوق که بموجب قانون دارا شده است.
  • برای اینکه متعاملین اهل محسوب شوند باید عاقل ، بالغ ورشید باشند.

اهلیت استیفاء:

صلاحیت شخص برای به کار بردن حقی  که دارا شده است مانند صلاحیت کبیر برای معامله در اموال خود که در حال صغر آنها را ازپدر خود به ارث برده است .

ایجاب:

  • واجب کردن ، لازم کردن مقابل نفی ، سلب
  • پذیرفتن
  • اعلام تعهد یا اعلام تملیک (  عقد تملیکی ) : مقابل قبول .

بالسویه:

برابر، به نحومساوی

تحریر ترکه:

مقصود ازتحریر ترکه تعیین مقدار ترکه ودیون متوفی است.

ترکه:

مالی که از مرده باقی مانده باشد ، مرده ریگ

تعصیب:

  • یعنی دادن به عصبه وآن خویشاوند پدری شخص است ،عصب در لغت به معنی احاطه کردن آمده است وبه خویشاوندان پدری از آن جهت عصبه گویندکه شخص را احاطه کرده وحمایت مینمایند در اصطلاح حقوقی رد مقداری از ترکه را که از سهام صاحبان سهم زیادتر است به خویشاوندان پدری  متوفی گویند.
  •  در حقوق مدنی زیاده از سهم بین صاحبان فرض تقسیم میشود .

ثلث:

  • یک سوم ، سه یک .
  • یک سوم ، بخشی از ترکه که وصایای مالی موصی تاآن میزان بدون اجازه ورثه نافذ است

ثمن:

  • هشت یک – یک هشتم
  • سهم کمتر زوجه درارث

جد:

  • پدرپدر، پدرمادر،پدربزرگ ، نیا
  • جمع = اجداد

جده:

  • مادرمادر، مادرپدر ، مادربزرگ
  • جمع =  اجدات

حاجب:

  • منع کننده ، پرده دار
  • حایل ، مانع ارث ، وارثی که دیگری رااز ارث محروم میکند.

حجب:

حالت وارثی است که بواسطه بودن وارث دیگر ازبردن ارث کلاً یاجزائاً محروم میشود .

حجب بردو قسم است:

  • قسمت اول آنست که وارث ازاصل ارث محروم میگردد مثل برادر زاده که بواسطه بودن برادر یاخواهر متوفی ازارث محروم میشود یا برادرانی که بابودن برادران ابوینی از ارث محروم میگردند .
  • قسمت دوم آن است که فرض ارث از حد اعلی به حد ادنی نازل میگرددمثل تنزل حصه شوهر ازنصف به ربع در صورتی که برای زوجه اولاد باشد وهمچنین تنزل حصه زن اط حد ربع به ثمن در صورتی که برای زوج واولاد باشد.

حجر:

  • بازداشت ، منع.
  • نداشتن صلاحیت دردارا شدن حق معین ونداشتن صلاحیت برای اعمال حقی که شخص آن را دارا شده است.

تفاوت برخی اصطلاحات پرکاربرد در حقوق

ابراء با اعراض چه تفاوتی دارد؟

“ابراء”چشم پوشی از حق دَینی است. “اعراض”چشم پوشی از حق عینی است.

زندان با حبس چه فرقی می کند؟

“زندان”مکانی است که فرد در آن قرار می گیرد.”حبس”حالتی است که فرد در آن قرار می گیرد.

 کلمات مشابه ولی متفاوت از نظر معنا

ممانعت با مزاحمت چه فرقی دارد؟

“ممانعت” کل حق را می گیرد.”مزاحمت” کل حق را نمی گیرد.

اذن با اجازه چه تفاوتی دارد؟

“اذن” قبل واقعه حقوقی است. “اجازه” بعد از واقعه است.

واژه های تائید، ابرام، نقض و فسخ چه معنایی دارند؟

  • تائید: تائید رأی در دادگاه تجدید نظر.
  • ابرام: تائید رأی در دیوان عالی کشور.
  • نقض: نقض رأی در دیوان عالی کشور.
  • فسخ: نقض رأی در دادگاه تجدید نظر.

گذشت با رضایت چه تفاوتی دارد؟

گذشت در امور کیفری است. رضایت در امور حقوقی است.

اراده با اختیار چه فرقی دارد؟

اختیارامری بیرونی است. اراده امری درونی است.

واژه (می بایست) با (می باید) چه تفاوتی دارد؟

می بایست مربوط به گذشته است. می باید مربوط آینده است.

قواعد حقوقی و کیفری پرکاربرد

قاعده ائتمان

  1. لیس علی الامین الاالیمینامین ضامن نیست . یا بر امین چیزی جز سوگند لازم نیس
  2. قاعده اتلاف
    من اتلف مال الغیر فهوله ضامن
    هر کس مال دیگری را تلف کند ضامن آن خواهد بود.
  3. قاعده احترام مال مسلمان
    حرمه مال المومن کحرمه دمه
    مال مومن همانند خون وی محترم است
  4. قاعده احسان
    ما علی المحسنین من سبیل
    بر نیکوکاران ایرادی نیست
  5. قاعده اذن
    الاذن فی الشیئی اذن فی لوازمه
    اذن دادن در چیزی ،اذن در لوازم آن نیز هست
  6. قاعده اقدام
    الاقدام مسقط الضمان
    اقدام انسان در جهت ضرر خود ، مسقط ضمان است
  7.  قاعده اقرار عقلا
    اقرار العقلا علی انفسهم جائز
    اقرار انسان عاقل به ضرر خود نافذ است
  8.  قاعده الاقرب
    الاقرب یمنع الا بعد
    آن کس که نسباً به میت نزدیک تر است، ارث بردن دورتر از خود را مانع می شود
  9. قاعده الزام
    الزموهم بما الزموا انفسهم
    به هر آنچه که غیر خودتان ( پیروان مذاهب اسلامی) ملتزم هستند ، شما نیز آنان را ملزم کنید
  10. قاعده  البینه علی المدعی و الیمین علی من انکر
    آوردن شاهد بر عهده مدعی و سوگند خوردن بر عهده خوانده است
  11. قاعده  تصد یق الامین فیما ائتمن علیه 
    صاحب مال باید قول امینی را که مال را نزد او امانت گذارده بپذ یرد
  12. قاعده التلف فی زمن الخیار من مال من لا خیار له
    تلف شدن مال در زمان خیار ، از کیسه آن که حق خیار ندارد محسوب می شود
  13. قاعده تلف قبل از قبض
    کل مبیع تلف قبل قبضه فهو من مال بایعه
    هر مبیعی که قبل از قبض مشتری تلف شود از کیسه فروشنده محسوب خواهد شد
  14. قاعده حل
    کل شی کان مشتبها بین الحلال و الحرام بحمل علی الحلال
    اگر چیزی مشکوک بین حلال و حرام بود آن را جزء حلال ها محسوب می کنیم
  15. قاعده الدین مقدم علی الارث
    ادای دین ، مقدم بر ارث بردن است
  16. قاعده الزعیم غارم
    کفیل باید از عهده مورد کفالت بر آید
  17. قاعده تسلیط
    الناس مسلطون علی اموالهم و انفسهم
    مردم بر جان و مال خویش ، سلطه و اختیار دارند
  18. قاعده اصل صحت
    حمل فعل المسلم علی الصحه
    اعمال شخص مسلمان ،محمول بر صحت و درستی می باشد
  19. قاعده عدم سماع الا انکار بعد الا قرار
    انکار پس از اقرار، مسموع نیست
  20. قاعده تبعیت عقد از قصد
    العقود تابعه للقصود
    عقدها تابع قصدهای متعاقدین است
  21. قاعده علی الید
    علی الید ما اخذت حتی تودیه
    بر صاحب ید است تا آنچه را که گرفته به ذی حقش تحویل دهد
  22. قاعده غرور
    المغرور یرجع علی من غره
    فریب خورده به کسی که فریبش داده مراجعه می کند تا خسارت بگیرد
  23. قاعده فراش
    الولد للفراش و للعاهر الحجر
    فرزند به صاحب فراش ملحق است وزانی باید سنگسار شود
  24. قاعده قرعه
    لکل امر مشکل قرعه
    در هر امرغیر قابل حل باید به قرعه متوسل شود
  25. قاعده کل رهن فانه غیر مضمون
    در عقد رهن نباید شرط ضمان قرارداد
  26. قاعده لا یضمن
    کل عقد لا یضمن بصحیحه لا یضمن بفاسده
    هر عقدی که صحیحش ضمان آور نباشد فاسدش هم ضمان آور نیست
  27. قاعده کل عقد یضمن بصحیحه یضمن بفاسده
    هر عقدی که صحیحش ضمان آور باشد فاسدش هم ضمان آور اس
  28. قاعده لا ضرر
    لا ضرر و لا ضرار فی الا سلام
    حکم ضرری در اسلام وضع نشده است
  29.  قاعده لا ضمان علی المستعیر 
    عاریه گیرنده ضامن نیست
  30. قاعده لا میراث للقاتل
    قاتل از ارث مورث ، محروم است
  31. قاعده اصل لزوم
    الاصل فی العقود لزوم
    اصل در عقدها لزوم آنها است  مگر خلافش ثابت شود
  32. قاعده من حاز ملک
    هر کس که حیازت ملکی را نماید مالک آن خواهد شد
  33. قاعده من له الغنم فعلیه العزم
    آن که منافع را می برد ، زیان را هم باید تحمل کند
  34. قاعده نفی عسر و حرج
    و ما جعل علیکم فی الدین من حرج
    هیچ حکمی نباید موجب عسر و حرج مکلف شود
  35. قاعده وجوب دفع الضرر المحتمل
    دفع ضرر احتمالی واجب است
  36. قاعده الزرع للزارع و لو کان غاصبا
    زراعت و کشت از آن زارع است ولو در زمین غصبی باشد
  37.  قاعده الحاکم ولی 
    دادرس بر شخص امتناع کننده از انجام تکالیف ، ولایت دارد
  38. قاعده الحاکم ولی من لا ولی له
    دادرس بر کسی که فاقد ولی است ولایت دارد
  39. قاعده الحاکم وارث من لا وارث له 
    حاکم وارث شخص بدون وارث است
  40. قاعده الشرط الفاسد لیس بمفسد
    شرط فاسد عقد را باطل نمی کند
  41. قاعده الطلاق بید من اخذ بالساق
    طلاق به دست کسی است که عقد به دست اوست .( مرد)
  42.  قاعده المومنون عند شروطهم 
    مومنان به شرطهایشان پایبندند
  43. قاعده اوفوا بالعقود  
    به پیمانها و قراردادهای خود وفا کنید
  44. قاعده لا تقیه فی الدما ء
    جایی که پای جان در میان است تقیه جایز نیست.
  45. قاعده عمد الصبی بمنزله الخطا
    فعل عمدی کودک همانند فعل خطایی محسوب می شود
  46. قاعده الحدود تدرا بالشبهات
    اجرای حدود با حصول شبهه متوقف می شود
  47. قاعده الضرورات تتقدر بقدرها
    در موارد ضروری باید به حداقل اکتفا کرد
  48. قاعده الضرورات تبیح المحظورات 
    ضرورتها باعث مباح شدن امور ممنوعه می شود
  49. قاعده اضطرار
    کل محرم اضطر ، الیه فهو حلال
    در حال اضطرار ،هر حرامی حلال می شود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *